الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
550
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى )
آرى اعمال صالح زنجيروار يكديگر را تعقيب مىكنند . يك كار نيك ، سبب كار نيك ديگر و آن هم به نوبهء خود سبب اعمال صالح ديگر مىشود ، مثلا ، هنگامى كه كسى فرزند خود را خوب تربيت كند او هم منشأ خيرات و بركات مىشود و در دوستان و اطرافيان خود اثر مىگذارد آنها هم وسيلهء انجام كارهاى خير ديگرى مىشوند و به همين ترتيب جامعه رو به صلاح و سعادت پيش مىرود . قابل توجّه اين كه امام ( ع ) در مورد گناهان « خيل شمس ، اسبهاى سركش » را به كار برده است و در مورد تقوا « مطايا ذلل ، مركبهاى رام » را ذكر فرموده و اين نكتهء دقيقى دارد ، چرا كه « خيل » در اصل از مادهء « خيال » است و به افراد مغرور و متكبّر كه گرفتار خيالاتند « مختال » گفته مىشود و اسب را از آن جهت « خيل » گفتهاند كه غالبا سبب غرور و مباهات سواركارش مىشود . به عكس ، « مطايا » جمع « مطية » از مادهء « مطو » ( بر وزن عطف ) به معنى جديّت و نجات در سير است ، بنا بر اين « مطيّه » مركب راهوار و سريع السيرى است كه در مسير مستقيم به طرف مقصد پيش مىرود ، سركشى نمىكند و انسان را به بيراهه نمىكشاند و از اين جا اوج فصاحت امام ( ع ) در گفتههايش روشن مىشود كه حتّى كلمات و تعبيرات كوچك را نيز حساب شده بر مىگزيند . سپس امام ( ع ) هشدار ديگرى در مورد آزمايشهاى الهى كه در حكومت او و در تمام طول زندگى در پيش دارند مىدهد ، و بحث گذشته را پيرامون امتحان و مركبهاى تقوا و گناه ، به وسيلهء آن تكميل مىكند ، مىفرمايد : « هميشه حق و باطلى وجود دارد و براى هر كدام اهل و طرفدارانى است » ( حقّ و باطل ، و لكلّ اهل ) . آرى صحنهء زندگى بشر از روز نخستين آفرينش ميدان جولان اين دو گروه بوده است و داستان مبارزهء آنها با يكديگر چنان طولانى است كه تمام طول تاريخ را فرا مىگيرد و سخن در اين رابطه بسيار است ، ولى امام ( ع ) از ميان همهء آنها انگشت روى يك نكته گذارده ، مىافزايد : « اگر باطل حكومت كند جاى تعجّب